Je denkt dat je het hebt opgelost. Tot het weer begint: problemen in teams.
Even lijkt de rust terug. Het gesprek is gevoerd, afspraken zijn aangescherpt en iedereen gaat weer aan het werk.
Tot het toch weer schuurt. Een andere aanleiding, een nieuwe gedaante, maar onder de streep hetzelfde patroon.
In deze blog ontdek je waarom problemen in teams blijven terugkomen en wat jij als leider te doorbreken hebt.
Gedrag wordt overgenomen
Wat je in een team ziet, is zelden nieuw. Het is overgenomen.
Gedrag wordt niet alleen aangeleerd. Het wordt gekopieerd. Razendsnel en meestal zonder dat iemand het doorheeft.
Een nieuwe medewerker kijkt om zich heen en leert:
- wat je hier wel zegt en wat je beter inslikt.
- hoe beslissingen echt genomen worden.
- wie invloed heeft en wie vooral volgt.
In werkoverleggen en vergaderingen, maar ook in de wandelgangen, bij het koffieapparaat en tijdens informele momenten met collega's.
Wat werkt, wordt herhaald. Wat spanning oplevert, wordt vermeden.
Zo ontstaat in een team een norm die niemand expliciet heeft afgesproken, maar die wel bepaalt wat mensen doen, laten en gedogen.
Het zit in het systeem
Veel leiders grijpen in op mensen. Begrijpelijk.
Mensen zijn zichtbaar, aanspreekbaar en corrigeren lijkt sneller dan stilstaan bij wat eronder speelt.
Toch zit hardnekkig gedoe zelden alleen in de persoon. Het zit in de manier waarop het team feitelijk werkt. In wat ruimte krijgt of juist wordt vermeden. In wat iedereen ziet, maar niemand benoemt.
Daarom lost één gesprek, correctie of vertrek zelden alles op. Zolang de onderliggende norm hetzelfde blijft, ontstaat hetzelfde gedrag steeds opnieuw. Soms bij iemand anders, soms in een andere vorm.
Wat het systeem in stand houdt
Onder elk terugkerend probleem liggen onzichtbare afspraken. Denk aan:
- wat wordt beloond, ook als dat niet de bedoeling is.
- wat wordt vermeden, omdat het ongemakkelijk is.
- wat wordt gedoogd, omdat niemand het echt wil aanpakken.
Dat zijn geen formele regels. Het zijn de 'spelregels' van het team in de onderstroom. En die veranderen niet door één gesprek, correctie of vertrek aan de oppervlakte.
Oplossen is niet doorbreken
Veel interventies zijn gericht op oplossen. Brandjes blussen. Emoties sussen.
Dat helpt. Even.
Maar wie wil doorbreken, moet verder kijken dan de situatie van dit moment.
Oplossen richt zich op de situatie
Je kijkt naar wat er gebeurd is en probeert dat recht te zetten:
Belangrijk werk. Maar het blijft aan de oppervlakte.
Doorbreken richt zich op het patroon
Je kijkt niet alleen naar wat er gebeurde, maar naar wat het mogelijk maakte.
- Waarom werd dit gedrag niet eerder begrensd?
- Wat maakt dat mensen zich aanpassen in plaats van uitspreken?
- Welke signalen geef jij als leider, bewust of onbewust?
Daar begint het echte werk om je team vleugels te geven.
Leiderschap bepaalt wat blijft bestaan
Of problemen in teams blijven terugkomen, hangt niet van je team af, maar van je leiderschap.
Want jij bepaalt:
- wat je benoemt.
- wat je laat passeren.
- waar je consequent in bent.
- en waar je zelf concessies doet.
Mensen luisteren niet naar wat je zegt, maar ze kijken naar wat je doet. En vooral naar wat je níet doet.
Daar vormt zich de norm of jullie relaxed excelleren of dat relaties en resultaten steeds verder onder druk komen te staan en stress oploopt.
Effectief denken, durven en doen betekent hier dat je bereid bent om onder het oppervlak te kijken – ook bij jezelf. Om het ongemak niet te vermijden, maar juist op te zoeken. En daarin zelf het verschil te maken.
Niet één keer, maar consequent.
Wanneer stopt het dan?
Problemen in teams stoppen niet, omdat je ze oplost.
Ze stoppen wanneer het systeem verandert waarin ze ontstaan. Doordat:
- duidelijk is wat wel en niet acceptabel is.
- gedrag direct wordt gespiegeld en begrensd.
- mensen zich uitspreken zonder dat dat tegen hen werkt.
- jij als leider laat zien dat het je menens is.
Dan verschuift de norm van impliciet naar expliciet. En daarmee verdwijnt het patroon.
De vraag die het verschil maakt
Als jij eerlijk naar jouw team kijkt, wat zie je dan onder het oppervlak?
En nog belangrijker: welk terugkerend probleem houd jij zelf, misschien zonder dat je het wilt, in stand?
Vraag en antwoord
Heb je vragen over deze blog? Of wil je jouw ervaringen met terugkerende problemen in teams delen? Laat hieronder jouw reactie achter en ik antwoord persoonlijk.
