Denk jij dat kiezen verliezen is? Je vergist je.
In deze blog ontdek je waarom niet kiezen juist verlies oplevert – en hoe dat kan leiden tot een burn-out of bore-out.
Je krijgt praktische handvatten om dat te voorkomen en drie opties om uit te kiezen, zonder jezelf of anderen te verliezen.
Is kiezen verliezen?
Laat ik je maar direct uit de droom helpen. Niet kiezen is verliezen. Dus als je nog dacht hiermee weg te komen, dan is dat nu voorbij.
Te veel ballen in de lucht
Of het nu je werk betreft, je privéleven of je hobby's: als jij niet zelf kiest, kiest een ander voor jou. Je belandt dan al snel in situaties waarin je het gevoel hebt dat je meer moet dan dat je mag. De kans is groot dat je al dat moeten als overdruk ervaart, waarbij je hijgend achter jezelf aanloopt. Denk maar aan veel te veel ballen in de lucht houden, jezelf voor alles en iedereen verantwoordelijk voelen en overal 'ja' op zeggen.
Herkenbaar voor je? En ook wat het geestelijk en lichamelijk met je doet?
Geen bal aan
Het tegenovergestelde komt ook voor: dat je juist onderdruk ervaart, omdat je meer mag dan dat je moet. Bijvoorbeeld als je een hele vrije functie hebt en aan niemand rekenschap hoeft af te leggen. Misschien ben jij om die reden zelfs wel directeur, manager of (ondernemende) professional geworden. Maar haal je hiermee werkelijk het beste uit jezelf? En ook uit je omgeving? Of vind je er eigenlijk geen bal meer aan, omdat je jouw leven als een grote sleur ervaart en eigenlijk alleen nog omdat het moet?
Zucht! Hoeveel jaar nog tot je pensioen?
Kiezen voor jezelf
Alhoewel het logisch lijkt om met je vinger naar de boze buitenwereld te wijzen, is er in beide situaties slechts één persoon die het verschil maakt: Jij.
Het goede nieuws is daarmee ook dat jij jouw druk zelf kunt beïnvloeden, waardoor je overdruk of onderdruk voorkomt. Door voor jezelf te kiezen hoef je niet te verliezen, dus laten we snel de koe bij de horens vatten.
Meer moeten dan mogen?
Heb jij in het dagelijks leven het gevoel dat je meer moet dan dat je mag? Dit contrast is een ideaal elixer voor een burn-out.
In deze situatie bereik je jouw doelen en resultaten niet, ondanks de vele uren die je werkt en ondanks alle aandacht en energie die je aan anderen besteedt. De eisen die leven en werken aan je stellen zijn groter dan de mogelijkheden die je hebt, waardoor anderen over jouw grenzen gaan en jij jezelf onvoldoende beperkt in wat je jouw omgeving biedt.
De gevolgen zijn geestelijke en lichamelijke uitputting, waardoor je steeds meer stress ervaart en tegelijkertijd steeds minder effectief en efficiënt functioneert. Verzuim en nalatigheid liggen op de loer evenals ziekte en arbeidsongeschiktheid.
Voorkom dat je opbrandt
Wil je jouw burn-out voorkomen? Zet dan eens goed op een rij waar jij allemaal mee bezig bent. En doe dat niet alleen voor je werk, maar ook voor thuis en voor je hobby's.
Heb je je rijtjes klaar? Bekijk je antwoorden dan eens vanuit de volgende drie vragen:
- Waar kun je je passie in kwijt?
- Waar haal je energie uit?
- Wat geeft je plezier?
Voor ondernemer Emma leidde dit tot haar eigen plek innemen, voor schooldirecteur Jos tot kiezen voor love & life en voor interim-manager Maurice tot een bloeiende coachingpraktijk.
Stel grenzen en beperk je
Sta daarna eens goed stil hoe belangrijk en urgent jouw antwoorden werkelijk zijn. Spreek daarvoor de volgende vijf zinnen hardop uit met benadrukking van het woord in hoofdletters.
- MOET ik dat nu doen?
- Moet IK dat nu doen?
- Moet ik DAT nu doen?
- Moet ik dat NU doen?
- Moet ik dat nu DOEN?
Afhankelijk van waar je het accent op legt, kom je tot andere prioriteiten, taken en acties. En dus tot andere resultaten – ook in jouw drukbeleving.
Chief Nursing Information Officer Frida, Manager Algemene Zaken & Directieondersteuning Mandy en Algemeen Directeur Monic konden de man met de hamer daardoor op tijd afwenden. Hetzelfde geldt voor Service Manager & Board Lid Gerard en DGA van een productiebedrijf Alfred. En ondernemer Carla? Zij voorkwam er haar derde burn-out mee.
Meer mogen dan moeten?
Misschien weet je niet eens dat je last hebt van onderdruk, omdat je je alles kunt permitteren en niemand je een strobreed in de weg legt. Of omdat iedereen met zichzelf bezig is, waardoor niemand zich over jou bekommert.
In beide gevallen mag je meer dan dat je moet en heb je alle ruimte en vrijheid om je eigen gang te gaan, de kantjes er vanaf te lopen, te losbollen of potverteren.
Niemand die daar iets van hoeft te vinden, maar ook niemand die daar iets aan heeft. Ook jij niet, want je participeert niet optimaal in je werk, thuis of hobby's. Of je draait niet op en top mee in twee van de drie. Of – worstcasescenario – je flopt in alle drie.
Geen lichaam of geest die hiervan opknapt, geen innovatie of groei die je hiermee bereikt en geen relatie met klanten of collega's die hierdoor verbetert.
Stop de verveling
Wat jij nodig hebt, is een omgeving die je prikkelt om het beste uit jezelf te halen, zodat jij – op jouw beurt – het beste voor anderen kunt betekenen.
Dus kom uit je luie stoel en get a life. Ga weer studeren, pak vrijwilligerswerk op en ren die marathon. Kies voor inspiratie en transpiratie in plaats van frustratie en verveling.
Van gekabbel en gebabbel wordt niemand wijzer. Dus stop net als ondernemer Marius met poppenkast spelen. En doe dat ook met uitstellen en afstellen, zoals directeur bestuurder Daniel.
Wees een motiverende baas die verantwoordelijkheid neemt voor continue groei en bloei, zodat jouw team ja zegt tegen discomfort. Scheelt een hoop geklaag, geroddel en eilandjes, voorkomt jouw bore-out en zorgt er bovendien voor dat iedereen houdbaar blijft.
Van sleur naar geur en kleur
Doe jij je werk met twee vingers in je neus of werk jij nog enkel voor de centen? Vraag jezelf dan nu af wat je zou doen als jij jouw leven helemaal opnieuw zou mogen beginnen.
Helder? Maak dan werk van deze dromen, zodat je voortaan elke dag geniet van je werk, hobby's en privéleven. Want waarom zou je blijven hangen in jouw sleur, als je ook kunt gaan voor kleur en geur?
Opties voor jou
Vind je het lastig om jouw overdruk of onderdruk het hoofd te bieden? Hieronder vind je een aantal mogelijkheden om weer bewust te kiezen.
Vraag en antwoord
Heb je vragen over deze blog? Of wil je jouw ervaringen met kiezen of verliezen bij overdruk of onderdruk delen? Laat hieronder jouw reactie achter en ik antwoord persoonlijk.



2 reacties
Mooi punt Margriet, we MOETEN inderdaad teveel van ons zelf – tenminste ik wel. Door het woord MOETEN te vervangen door MAG of WIL wordt het vaak al een heel ander verhaal. Dat is ook mijn ervaring in de sport geweest. Nu nog in de rest van mijn leven :-), maar ook dat gaat steeds beter!
Hallo Debby, mooi dat je zo bewust bent van jouw MOETEN en dat je dit woord geregeld vervangt door MAG of WIL. Alleen denken in die woorden geeft al een veel comfortabeler gevoel en helpt om je daarnaar te gedragen. Succes met minder MOETEN en meer MOGEN in je leven, zodat je werk, privé en hobby's goed in evenwicht krijgt én houdt. Tip: tegendruk geven helpt om druk niet door te laten slaan in overdruk. Dus laat anderen hun eigen problemen oplossen, delegeer en zeg nee.